De ridderzaal van het kasteel van Valkenburg

De bouwgeschiedenis van kastelen en met name kasteelruïnes is complex. Zo ook de bouwgeschiedenis van de burcht van Valkenburg. De kasteelruïne werd eigenlijk voornamelijk archeologisch bouwhistorisch onderzocht. De onderzoekers hadden daarbij weinig oog voor andere bronnen en factoren. Historicus Jacquo Silvertant doet dit in zijn onderzoek wel. Hij verbindt de archeologie met de (cultuur-)historie van de site en soms zelfs met mythes en legendes. In een bijdrage in ons komende Jaarboek neemt hij de “Grote Zaal” of “Ridderzaal” van het kasteel onder de loep.

Zegels in het archief van het klooster Sint-Gerlach te Houthem vóór 1301

Het zegel wordt gezien als de voorloper van de handtekening. Wist u dat het zegel in de loop der eeuwen verschillende functies heeft gehad? Het fungeerde als bewijsmiddel, als statussymbool, als kunstwerk èn natuurlijk als historische bron.

Deze bijdrage van Gerard Venner in het komende Jaarboek laat u kennismaken met de zegels uit het archief van het klooster Sint-Gerlach te Houthem. Het betreft zegels van de opeenvolgende heren van Valkenburg, andere adellijke personen, bestuurders en van destijds regionaal belangrijke kloosters en kapittels.

Het volgende artikel: De oudste vakwerkbouw in Zuid-Limburg

Het oudste vakwerkpand van Zuid-Limburg staat in Camerig-beneden en kan gedateerd worden rond 1480. Het wijkt sterk af van alles wat we verder kennen in een gebied dat toch al een smeltkroes is van bouwstijlen die over de huidige landsgrenzen heen gaan.
Vanuit de directe omgeving, waar nog ettelijke panden op zijn minst een zestiende eeuwse kern hebben, wordt bekeken hoe zich dat vakwerk hier verder ontwikkelde. Bestond een ‘vakwerktraditie’ of was sprake van een grote mate van individualiteit? Wat was de invloed van de timmerman die het skelet vervaardigde?
Coen Eggen beschrijft nieuwe inzichten over de oudste vakwerkbouw in onze regio op basis van de werkzaamheden aan het oudste vakwerkpand van Zuid-Limburg.

Alweer een verhaal uit het nieuwe jaarboek bekend: Frederik van Wittem

Frederik van Wittem, ꝉ 1503, was hoogdrossaard van burcht, stad en land (graafschap) van Valkenburg. Hij brengt een belangrijk deel van zijn leven door aan het glansrijke hof van de hertog van Bourgondië. Welke gevolgen hebben zijn levensstijl? Welke maatregelen neemt hij voordat hij in 1450 als pelgrim naar het Heilige Land vertrekt?
Lou Heynens neemt u aan de hand van de reisimpressies van Frederik mee op de avontuurlijke pelgrimstocht, die hem een unieke plaats in de regionale geschiedenis van de vijftiende eeuw verschaft.

Eerste artikel bekend uit het Jaarboek 2018: ’t Bakkes in Zuid-Limburg

Eeuwenlang vinden we op het platteland in Zuid-Limburg geen bakkers. Het brood en de vlaaien worden door de mensen zelf aan huis gebakken. Hoe gaat dat in z’n werk? Heeft ieder gezin een eigen oven? Hoe zien die er uit en hoe worden ze gebouwd. Waar stonden ze en waar zijn gebleven?
In dit artikel zal auteur Els Diederen antwoord geven op deze vragen.

Heemkundevereniging Houthem viert jubileum met prachtig boek

De Heemkundevereniging Houthem-St Gerlach viert haar 25-jarig bestaan met een fraai boek over de geschiedenis van Houthem. Middenstand, boerenleven, toerisme en vele andere onderwerpen worden beschreven, ondersteund met veel oud fotomateriaal. Een absolute aanrader! Meer over het boek op de website van de Heemkundevereniging houthem.info.

Tentoonstelling “De Gank nao Meersje” van 23 april tot en met 17 juni 2018

In het erfgoedhuis aan de Markt 50 zijn vanaf 23 april tot en met 17 juni 2018 van 9.00 – 17.00 uur twee tentoonstellingen te zien die “De Gank nao Meersje” toelichten. Één tentoonstelling betreft de beleving van de Octaaf van het Heilig Sacrament, de andere toont het leven en werk van de schilder Willem van Konijnenburg (1868 – 1943). Willem van Konijnenburg is een invloedrijke schilder geweest in de Meerssense school.
In het Jaarboek 2016 heeft Mariëtte Paris – Vankan een uitgebreid artikel geschreven getiteld “Een oorlog, een vluchteling en een molen aan de Geul” over de verschillende schilders van de Meerssense school en hoe zij elkaar beïnvloed hebben.
Op zon- en feestdagen zijn de tentoonstellingen geopend van 12.00-16.00 uur. Meer informatie? Download hier het persbericht.

Aanwijzing voor Via Belgica in Houthem

In november 2017 is een sleuf gegraven in de akker naast provinciale weg St Gerlach in Houthem. Vlak bij de weg zelf is een grondspoor gevonden dat naar alle waarschijnlijkheid de “berm” voorstelt van een Romeinse weg. Dit zou de bekende Via Belgica kunnen zijn, de Romeinse weg die van de kust bij Boulogne sür Mer via Tongeren en Maastricht naar Keulen liep. Begin 20e eeuw waren in Houthem al aanwijzingen hiervoor gevonden. Het spoor suggereert dat de weg zelf onder de huidige weg ligt. Helaas is daar het wegdek vernieuwd zonder archeologisch onderzoek, voorlopig kan daar niet gezocht worden.

Eerste exemplaar Jaarboek 2017 uitgereikt!

Voorzitter Rob van der Heijden heeft op 1 december het eerste exemplaar van het Jaarboek 2017 uitgereikt aan de heer E.J.M. Vleugels, honorair consul van de Bondsrepubliek Duitsland. Op de foto wordt hij geflankeerd door twee vertegenwoordigers van de Schutterij Jonge & Oude Nobele Valkenburg. Plaats van handeling was het Museum Land van Valkenburg.